Айртон Сенна

Формула-1-ийн шилдэг нисгэгч болсон Айртон Сенна 1960 оны 3-р сарын 21-нд төржээ. Чинээлэг гэр бүлээс гаралтай тамирчин залуу 10 жил энэ спортоор уралдахдаа 41 тэмцээнд түрүүлсэн байдаг. Сенна 20 жилийн өмнө 1994 оны 5-р сарын 1-нд осолд орон нас барсан юм. Төрөлх Бразильд нь түүнийг ёстой л тахин шүтдэг. 

Анх 1984 онд Монакогийн Гранприд оролцож, гараанаас 13-т гарсан тэрбээр 31 удаа тойрсны эцэст 2-т орсон байдаг.

Формула-1-д уралдсан хугацаандаа Сенна 162 удаагийн тэмцээнд оролцож, 65 удаа аваргалсан бол энэ амжилтыг нас барснаас нь хойш 12 жилийн дараа буюу 2006 онд алдарт Шумахер л эвдэж чадсан түүхтэй. Тэр үед Шумахер 236 тэмцээнд оролцож байж Сеннагийн амжилтыг давсан юм. 

Японы Сузукагийн замд хамгийн сүүлд гараанаас гарсан Айртон Сенна бусдаас түрүүлж барианд орж байж. Машин жолоодох арга барилыг нь маш олон хүн аюултай гэж дүгнэсэн байдаг.

Эх болсон Бразильдаа ядууст ихээхэн тусалдаг байсан бөгөөд бүх өв хөрөнгөө (400 000 ам.доллар) буяны байгууллагад хандивлан үлдээжээ. Гэвч амьд ахуйдаа тэрбээр энэ тухай ер ярьж байсангүй. Тусламж дэмжлэг, гэрээслэлийнх нь талаар нас барсан хойно л өргөн олон мэдсэн юм.

1994 оны 5-р сарын 1-ний тэр нэгэн өдөр Сенна өөрийн өрсөлдөгч Просттой гар барьж “Хоёулаа анд нөхөд байгаагүй ч түүнээс илүү холбоотой явж. Хойшдоо найзалж нөхөрлөнө биз дээ” гэж хэлээд гараанд гарсан байдаг. Чингээд Сан Маринод болсон эл уралдаанд долоо дахь тойрогтоо огцом эргэлтэнд багтаж чадалгүй хамгаалалтын 80 м-ийн зурвасыг давж, бетон хашлагыг нь эрчээрээ мөргөсөн юм. Тухайн үед машин нь 220 км-ийн хурдтай давхиж, хашлага мөргөснийг шинжээчид тогтоожээ. 

Сеннаг нас барсанд Бразильд 3 өдрийн гашуудал зарласан байдаг. Оршуулганд нь 4,5 сая хүн оролцжээ. Эгч Вивиан нь энэ хар өдрийг мэдэхгүй ганц ч бразил хүн үгүй хэмээн өгүүлжээ. Формула-1-ийн од болон гялалзсан Айртон тэр үед дөнгөж 34-тэй байлаа.

Морумби оршуулгын газарт байх Айртон Сеннагийн бунханд эргэж очих хүмүүсийн тоо Жон Кеннеди, Мерилин Монро, Элвис Пресли нарын булшин дээр очдог хүмүүсээс илүүтэй. 

1996 онд Сеннагийн осолдсон “Тамбурелло”-гийн эргэлтийг засварлаж, бетон хашааг нь нураагаад, дурсгалын хөшөө босгожээ.

Номын сангууд

Испанийн Сан Лоренсо де Эль Эскориалын Эскориала номын сан

Португалийн Коимбрийн Жуаниний номын сан

Чехийн Прага хотын Страговын сүмийн номын сан

Португалийн Марфа ордны номын сан

Өмнөд Солонгосын Трипитака Кореана номын сан

АНУ Балтимор Жорж Пибодийн номын сан

Английн Оксфорд Бодлианы номын сан

Австрийн Адмонтын номын сан

Швецарийн Сент-Галлений номын сан

Чехийн үндэсний номын сан

АНУ Айова мужийн номын сан

Канадын Парламентын номын сан

Нидерландын Парламентын номын сан

Аргентиний Буэнос Айресын номын сан

Финляндын үндэсний номын сан

Ватиканы номын сан

Германы Штутгартын номын сан

Гарсия Маркесийн хэлсэн үгсээс

Хэд хэдэн хүнийг ч чин сэтгэлээсээ зэрэг хайрлаж болно. Зүрх сэтгэл гэдэг эмсийн хүрээлэнгээс ч илүү олон өрөөтэй эд.

Амар амгалан өтлөхийн нууц нь ганцаардалтайгаа эвлэрэх.

Жаргалтай хайр дурлал бус золгүй хайр л хорвоо ертөнцийг хөдөлгөх энгүй их хүч болдог. 

Үхэхээс илүү аймшигтай нь үхэл гарцаагүй гэдгийг мэдрэх л юм.

Өр нинжин сэтгэлтэй хүнд итгэж явахад буруудахгүй.

Аз жаргалаар эдгэрэх өвчинг өөр ямар ч эм анагааж чадахгүй.

Өнгөрч улирсан баяр цэнгэлтэй мөчөө харуусч халаглалгүй эргэн дурсана гэдэг гайхамшигтай чанар.

Аливаа зүйл хэтэрхий оройтно гэж хэзээ ч үгүй.

Хайр сэтгэлтэй нэгнийхээ өвөрт оролгүй энэ насаа элээнэ гэдэг юутай харуусалтай.

Хайр дурлалын олон арга мэхний нэг нь сониуч зан.

Хоосон хөндий ор дэвсгэр шиг уйтай гунигтай газар нэгээхэн ч үгүй.

Мөрөөдлийг идэж болохгүй ч гэдэс цатгалан болно.

Би бурханд итгэдэггүй ч түүнээс эмээж явдаг.

Хүүхэд насныхаа дуу хоолойг сонсож сурах хэрэгтэй. Энэ дууг сонсоход бидний нүд гэрэлтдэг. Энэ холбоогоо л таслахгүй байвал амь амьдралтайгаа үргэлжид холбоотой байх болно.

Чи энэ ертөнцийн өчүүхэн нэгэн хэсэг байж болох ч, хэн нэгний хувьд бүхэл бүтэн орчлон хорвоо нь болно.

Сул дорой нэгэн хайр дурлалын ертөнцөд хөл тавьж дөнгөхгүй. Чанга хатуу хууль журамтай энэ орчинд бүсгүйчүүд чадалтай, шийдэмгий эрчүүдэд л оногдож, итгэл найдвар бэлэглэдэг. Эмэгтэй хүнд үүнээс өөр юу ч хэрэггүй.

Цорын ганц гэсэн нэгэнтэйгээ уулзаж учрах хүртэл бурхан биднийг эсэн бусын хүмүүстэй нийлүүлж байдаг биз ээ. Тэгж байж л бид түүнд талархах сэтгэлээр хандах ч юм билүү.

Хөгц (төгсгөлийн хэсэг)

Франц улс 1400 он. Залуу хоньчин Дю Ларзак Зомбаул уулын бэлд хонь ямаагаа бэлчээжээ. Холгүйхэн байх Рокфор тосгонд хайртай бүсгүй Аннет нь аж төрөн сууна. Тосгоны ойр орчинд шохойн чулуун агуй ихтэй. Халуунаас хоргодож, ундалж болохоор байж. Нэгэн өдөр гэрээсээ авч гарсан талх бяслагаа агуйд үлдээж, хэд хоногийн дараа ирсэнд бяслаг нь хөгцөрсөн байлаа. Өлссөн залуу бяслагаа тэсэлгүй идчихэв. Жирийн бяслаг тансаг сайхан амттай болсон байж, тэр цагаас хойш хөгцөрсөн бяслаг үйлдвэрлэж эхэлсэн түүхтэй. Ингэж Рокфор бяслаг үүссэн гэдэг. 

1411 онд 6-р Карл хаан Рокфор тогсоныхныг энэ төрлийн бяслаг үйлдвэрлэх давуу эрх олгожээ. Хэдийгээр 600 гаран жил өнгөрсөн ч энэ бяслагийг хийх арга технологи ер өөрчлөгдсөнгүй. 12 хэмийн дулаантай, 90%-ийн чийгшилтэй орчинд (шохойн чулуун агуйд) энэ бяслагийг хадгалж хөгцрүүлдэг. 

Усан үзмийг бүрхэх “бодрихис” гэх нэгэн төрлийн саарал хөгц сатерн гэх төрлийн онцгой дарс үйлдвэрлэхэд ихээхэн тустай гэнэ. Усгүй болсон усан үзмээр нэрсэн энэ төрлийн дарс нь маш үнэтэй, тансаг чихэрлэг амттай. Хамгийн үнэтэй дарсны нэг болох “Шато Икен”-ийг ингэж хөгцөрсөн усан үзмээр хийдэг ажээ.

Флеминг эмчийн угааж цэвэрлээгүй аяга тавган дунд байсан шинжилгээний шилэн дээр үүссэн пенициллум нотатум гэх хөгц антибиотикийн эринг эхлүүлсэн юм. Тухайн үед стафилококкийн эсрэг эм хайж байсан эмч нэгэн өдөр тэр шилэн дээрх нянгууд алга болсныг олж мэдэв. Үүнээс хойш 12 жилийн дараа л сая сая хүний амь амьдралыг аврах антибиотик үүснэ.

Чингээд цэвэршүүлээгүй пенициллинийг гаргаж авсан микробиологич Чейн, Флори нар 1941 оноос Америкт очиж судалгаагаа үргэлжлүүлснээр 1942 он гэхэд энэ тариаг үйлдвэрлэж эхэлсэн гэдэг. 

“Хүн төрөлхтний түүхийн турш үүн шиг олон хүний амь насыг аварсан эм нэгээхэн ч үгүй. Хоёрдугаар дайнд ялахад пенициллин 25 дивизээс ч илүү үүрэг гүйцэтгэсэн” гэж 1945 онд Флеминг, Чейн, Флори гуравт биологийн салбарын Нобелийн шагнал гардуулахад өгүүлжээ. Флеминг олон сая хүний амь насыг аварсан пенициллинээ зориуд патентжуулаагүй боловч Америкийн эм үйлдвэрийн компаниуд патентжуулсан байсанд ихэд дургүйцэж, энэ мэт ашиг тустай эд хэн нэгний өмч байх ёсгүй хэмээн үзэж байжээ.

ЗХУ 1941 оноос Флемингийн хөгцний загварыг авахыг хүссэн ч хариу авсангүй. Ингээд З.Ярмольевагаар ахлуулсан эрдэм шинжилгээний багийнхан пенициллум хөгцнөөс хрустазин хэмээх өөрийн эмийг гарган авчээ.

Чернобылийн сөнөсөн блок, сансрын станц ч он жилийн уртад хөгцөрсөн юм. 2007 оны 12-р сард Ангараг гараг дээр явагч дугуйнд микро организмууд илэрсэн нь тэнд амьдрал буй болохыг нотолсон гэгдэнэ. Хөгц хаа сайгүй амьдрах чадвартай ажээ.

Уяман өвчинг үүсгэх нян нэгэн төрлийн хөгцнөөс бүрдэх агаад эрт дээр үеэс ийм өвчтэй хүнийг бурхан өөрийн бус бусдын үйл лайг үүр хэмээн тамгалсан гэж үздэг байж. Хачирхалтай нь энэ өвчнөөр хүнээс өөр амьтан огт өвчилдөггүй гэнэ.

Угаас аливаа зүйлийн харьцаа алдагдаж, мөхлийн ирмэгт ирэхэд мөөгөнцөр үүсч дохиолдог болохыг эрдэмтэд тогтоожээ.

Энд дарж эх үүсвэрийг нь үзнэ үү.