Сообщения

Сообщения за 2016

Гэрэл зургийн тухай

Изображение
XIX зууны сүүлчээр Чикагод тухайн үедээ хамгийн тансагт тооцогдсон галт тэрэг хийжээ. Гэвч нөхцөл байдлаас болоод Парист зохион байгуулдаг олон улсын үзэсгэлэнд энэ галт тэргийг илгээж чадаагүй байна. Ингээд уг галт тэрэгний зургийг авахын тулд томоохон хэмжээтэй зургийн аппарат зохион бүтээх шаардлагатай боллоо. Инженер Жорж Лоурэнс 1900 онд ийм аппарат зохион бүтээв. Энэ аппаратаар зураг авахын тулд зурагчинд 15 хүн туслах шаардлагатай. Хагас тонн гаруй жинтэй аппаратыг хийхэд 120 кг цавуу, каучук ашигласан аж. Аппарат 2,44 м* 1,6 м-ийн хэмжээтэй хальстай, нэг кассет нь 226 кг жинтэй, 2,4 м* 1,6 м-ийн хэмжээтэй зураг авах боломжтой. Энэ аппаратаар Чикагогийн галт тэрэгний компанийн зүтгүүрийн зургийг авч хожим нь сурталчилгаанд ашиглаж байсан гэдэг. Хэдийгээр дээр дурдсан “хэргийн эзэн болсон” тансаг галт тэрэг Парисын олон улсын үзэсгэлэнд тавигдаагүй ч Лоурэнс тэр үзэсгэлэнгээс гэрэл зургийн Гранпри шагнал хүртжээ. Лоурэнс үүнээс гадна 1906 онд 22 кг жинтэй аппаратаа хэд хэдэн цааса…

Чарли Чаплин өөрийн бүтээсэн алдарт дүрийнхээ тухай ийн өгүүлжээ

Изображение
“Өөрийгөө тодорхойлооч гэвэл би ажилдаа маш дуртай л гэж хэлнэ. Би бээр уран бүтээлдээ чин сэтгэлээс ханддаг ийм л хүн. Үүнээс өөр зүйлийг илүү сайн хийж чаддагсан бол түүнийгээ л хөөх байлаа. Гэлээ ч чадахгүй нь. Энэ дүр гэнэтхэн л бүтсэн юм. Тэгэхэд зураглаач надад “Хүн хараад инээд нь хүрэхээр нүүр будалт хий” гэж хэлсэн юмдаг. Гэтэл санаанд тоймтой юм орж ирдэггүй. Тэгэхээр нь би хувцасны өрөө рүү орлоо. Замдаа томдсон өмдтэй, нарийхан пальтотой, том толгойтой, жижиг малгайтай хүн дүрсэлж үзүүлвэл хүмүүсийн сэтгэлд хүрэх болов уу гэж сэтгэв. Ингээд нүүрээ яаж хувиргахаа тодорхой мэдэхгүй байсан ч ийм төрхтэй хүн лавтайяа төлөв төвшин, гунигтай царайтай байх учиртай гэж бодсон юмдаг. Инээд хүргэмээр дүр төрхийг нь жаахан ч гэсэн дарах гэсэндээ жирвээ сахалтай байвал дээр гэж саналаа. Жирвээ сахал нь тухайн хүнийг бага зэрэг маанагдуу мэт харагдуулах учиртай. Гэхдээ нүүрний минь хувирлыг нууж далдлах ёсгүй.
Зураг авалтын үеэр гудамжны гуйлгачин залуу түр ч атугай амарч суух гэсэндээ з…

“Би буруутай”

Изображение
Шпигель сэтгүүлд өгсөн Мо Янь-ийн ярилцлага.
Сурв: - Мо Янь гуай, Мо Янь гэдэг нь таны жинхэнэ нэр биш. Чимээгүй бай гэсэн утгатай үг шүү дээ. Тэгэхээр та ийм нэртэй учраас тэр болгон ярилцлага өгөхөөс цааргалдаг юм аа даа? Мо Янь: - Би ер нь улс төрийн тухай ярих дургүй л дээ. Зохиол бүтээлээ удаан хугацаанд бодож боловсруулж явдаг ч богино хугацаанд бичиж дуусгадаг. Олны өмнө үг хэлснийхээ дараа би ер нь зөв юм хэлэв үү гэж бодох нь олонтаа. Гэхдээ л миний үзэл бодол тодорхой. Миний уран бүтээлд туссан бий. Сурв: - Таныг Нобелийн шагнал авсны дараа Мэлхий хэмээх романыг тань олон хэлнээ хөрвүүлсэн. Энэ романд Хятад гэр бүл нэг хүүхэдтэй байх ёстой гэсэн нөхөн үржихүйн бодлогын тухай гардаг. Та энэ бодлогын тухай юу гэж боддог вэ? М.Я: -  Эцэг хүний хувьд би хүн болгон хэдэн хүүхэдтэй болохыг хүснэ төдий тооны хүүхэдтэй болох эрхтэй гэж үздэг. Гэхдээ төрийн албаны хүний хувьд хууль журмаа дагаж мөрдөх ёстой. Ер нь Хятадын хүн амын асуудлыг тийм ч амархан шийдэх боломжгүй л дээ. Хамгийн г…

Хамгийн чинээлэг музей

Изображение
Колумбийн нийслэл Боготад хамгийн их алттай үзэсгэлэн байдаг аж. Энэ үзэсгэлэнд Колумбээс өмнөх үеийн эдлэлүүд хадгалагддаг бөгөөд тухайн үед алтыг Нарны энергийн бодит биелэл хэмээн үздэг байжээ. Энд 29 000 гаруй эртний үнэт эдлэл бий. Энэ үзэсгэлэнг 1932 онд байгуулсан ба эдүгээ нийт 34 000 алтан эдлэлийн үзмэртэй. Эдгээр эдлэлүүдийн дийлэнхийг 500 гаруй жилийн өмнө урлажээ.


Колумбийн индиан омгийнхон Каука голын доод ай савд үүссэн өвөрмөц аргачлалаар алтаа боловсруулдаг байв. Хууч яриагаар бол энд анх ирсэн конкистадорууд, индианчууд алтаа хэдий бага үнэлдгийг олж мэдээд энэ нутаг алтны маш их нөөцтэй юм гэж бодсон гэдэг. Харин индианчууд өөрсдийн газар нутгаа хамгаалж үлдэхийн тулд эх газрын төвд алтны ихээхэн нөөц бүхий газар орон бий гэсэн цуу яриа тарааж, энэ нь яван явсаар Эль Дорадогийн домог болсон ажээ. Эль Дорадо гэх үг эндээс үүссэн түүхтэй.


Колумбийн индианчууд алтаа зэс, цагаан алттай цутгаж байсан нь эзлэн түрэмгийлэгчдийн анхаарлыг ихээхэн татаж, тэд Колумбийн алтыг Пе…

А. Шаганов - Намайгаа аядуухан дуудаач

Борхон чи минь намайгаа аядуухан дуудаач, Булгийн цэнгэг усаар ундланхан сэргээгээч. Сэвтээгүй зүрх минь догдлохсон болов уу? Саваагүй тэр минь дэнслэхсэн болов уу? Нойр хулжаасан шөнүүд уйтайхан хөвөрч, Нойтон чийгээрээ цонхыг минь цантаахад Голт бор, үхрийн нүд голоо тасартал найгасан Голын хайртай нутаг минь, хүүгээ нэг дуудаач.
Уй гуниг минь чи, намайгаа нэг дуудаач, Үдшийн бүрий унамагц учирсан амрагаа дурсаач. Сэтгэлт чамайгаа би хэчнээн ч удаан харсангүй вэ? Санаанд минь тодрох түүнийгээ санаж явахад учирна даа.
Хөхрөх саран холын тэртээд хулжин нуугдахад Хүй бодол минь цэлмэж, хүйтэн нулимс ч үл урсана. Алс бөглүүхэн тэртээд хонхны дуун цуурайтав уу? Амраг минь хоёул давхисаар Ажрахгүй хажуугаар нь өнгөрөв үү? Аян замаа ч ялгалгүй, Агтныхаа хөлөөр туучив уу?
Ай гуниг минь чи, намайгаа нэг дуудаач, Амсхийх зуураа ч болов, амрагаа нэг дурсаач.
Хонгор минь, чи намайгаа намуухан дуудаач, Хүйтэн булгийн усаар холын гийчнээ ундлаач, Хайртай чамайгаа бодож явахад хэзээд л нэг учирнам, Халуун зүрхнийхээ гол…

Марлен Дитрих, Эрнэст Хэмингуэй хоёр

Изображение
Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс чухам хэдийд анд нөхдийн харилцаатай болоод, улмаар илүү дотносдог вэ гэж асуувал яг таг хариулах боломжгүй л дээ. Тэр тусмаа Марлен Дитрих, Эрнэст Хэмингуэй зэрэг уран бүтээлч хүмүүсийн хувьд энэ асуудал ихээхэн эргэлзээ төрүүлэх юмсанжээ. Хэмингуэй, Дитрих хоёр 30 гаруй жилийн турш хэн хэнээ хайрлаж явсан гэлцэнэ. Одоо бол тэдний харилцааг виртуал харилцаа гэж нэрлэх боломжтой. Энэ хоёр 1934 онд Америкийн Иль де Франс хөлөг онгоцон дээр танилцжээ. Марлен “Би Эрнэстэд анхны харцаар л дурласан. Гэлээ гээд би түүнийг тэнгэрлэг хайраар хайрладаг байсан юм. Бид хоёр олон жилийн турш хэн хэнээ сэтгэлдээ тээсээр ирсээн. Хоёул хамт байна гэдэгтээ итгэдэггүй байж дээ. Би түүний эхнэр Мэриг маш их хүндэлж явдаг. Мэритэй л ижил бусад хүүхнүүдээс түүнийг харамлаж байлаа. Гэхдээ бид хоёр энэ олон жилийн турш найз нөхдийн харилцаатай байсан юм. Түүний бичсэн захидлуудыг би хүнд үзүүлэх дургүй” гэж ярьсан нь бий. Харин Хэмингуэй энэ тухайд “Бид хоёр 1934 оноос хойш л хэн хэнд…

Ян Тиэнши - Жинхэнэ Чан Кайшигийн эрэлд

Изображение
Энэхүү ном нь ДИУ судлал, тэр дундаа Гоминьдан хийгээд ХКН-ын харилцааг тухайлан судалж буй Ян Тиэншигийн сүүлийн бүтээл болно. Тэрээр олон ч удаа Тайван, Америк, Англи, Японд очиж, Чан Кайшитай холбоо бүхий архивын бичиг баримтыг нягтлан судалжээ. Судлаач маань 2006, 2007 онд АНУ-ын Стэнфордын их сургуулийн Хүүвэрийн академид хоёронтоо очихдоо нийтэд дэлгэсэн Чан Кайшигийн өдрийн тэмдэглэлийг уншиж судалснаар энэ бүтээлээ туурвисан аж. Чингээд Чан Кайшигийн хувийн амьдрал, үзэл бодол, улс төрийн чиг баримжаа, улс орноо тохинуулах үзэл суртлыг нь хэн хүнд ойлгомжтойгоор илэрхийлэн хүргэсэн болой. Ян Тиэнши нь 1960 онд Бээжингийн их сургуулийн Хятад хэлний ангийг дүүргэж, эдүгээ БНХАУ-ын Нийгмийн ухааны академийн магистрантурын факультетийн эрхлэгч, Орчин үеийн түүх судлалын хүрээлэнд судлаачаар ажиллаж байна.
          Ер нь Хятадын улс төрийн орчин үеийн түүх судлал нь 1980-аад оноос хойш л утгаараа хөгжсөн гэж хэлэх бүрэн үндэстэй юм. Үүнээс өмнө Тайвань хаалттай байсан тул түүхч, су…

Цэргийнхний засаглал

Изображение
1916-1928 оны үеийг Хятадын түүхэнд цэргийнхний засаглалын үе хэмээн нэрлэдэг ажээ. Юань Шикайг нас барсны дараа эхэлсэн энэ үе 1926-1927 онд өрнөсөн Гоминьданыхны Умрын их аянаар өндөрлөжээ. Энэ их аяны дараа Наньжины 10 жил эхэлсэн түүхтэй. Тухайн үед Ү Пэйфү, Сүнь Чуаньфан нарын хуучны милитаристууд дарагдсан ч 1930-1940-өөд онд Гоминьданы засгийн эсрэг үзэл баримтлалтай цэргийнхэн ахин хүчээ авч, Дэлхийн II дайны үеэр ДИУ-ын төв Засгийн газарт ихээхэн хүндрэл учруулжээ. Чин улсын сүүл үест энэ улсад төрийн мэдлийн байнгын цэрэг арми гэж байсангүй. Тэр үед мужуудын цэрэг ба журамт цэргийнхэн нь улс гүрнийг батлан хамгаалах үүргийг гүйцэтгэж байлаа. Эдгээр цэрэг нь өөрийн гэсэн дүрэмт хувцасгүй ажээ. Чин улсын хойд бүс нутагт байрласан Бэйяны буюу Умардын цэрэг армийнхан тэдэн дундаа хамгийн хүчирхэгт тооцогдох агаад энэхүү армийг Юань Шикай захирдаг байв. Офицерүүд нь байрлаж байгаа газар орон, эс бөгөөс төгссөн сургуулиараа цэргийн бүлэглэл үүсгэнэ. Нэг анги нэгтгэлд их төлөв нэг м…